Allahu Teala Neyin Üzerine Yemin Etmiştir? İlahi Yeminlerin Hikmeti Üzerine Gülümseten Bir Bakış

Hoş geldiniz! Gusa olarak bu yazımızda “Allahu Teala neyin üzerine yemin etmiştir” hakkında kapsamlı bilgiler paylaşıyoruz.

İzmir’de sıcak bir yaz akşamı, Kordon’da oturup çay içerken insanın aklına bazen çok derin sorular geliyor. Gerçi benim aklıma genelde “Bu çayın şekeri neden dibe çöktü de bütün tat son yuduma kaldı?” gibi hayati(!) meseleler geliyor ama arada beynin kapısını daha büyük sorular da çalıyor.

Geçenlerde arkadaşlarla otururken konu bir anda dini meselelerden açıldı. Her zamanki gibi masanın en konuşkanı bendim. Konuşurken herkesin fikrini dinliyor gibi yapıp içimden “Acaba fazla mı konuştum?” diye kendimi analiz edenlerdenim. Yani dışarıdan kahkaha atan, içeriden kendi kendine toplantı yapan bir insan modeli…

Konumuz şuydu: Allahu Teala neyin üzerine yemin etmiştir?

Bu soru aslında çok derin anlamlar taşıyan, insanın düşünce dünyasını genişleten bir konudur. Kur’an-ı Kerim’de Allah Teala çeşitli varlıklar, zaman dilimleri ve yaratılmış bazı önemli şeyler üzerine yemin etmiştir. Buradaki yemin, insanlar arasındaki “vallahi doğru söylüyorum” şeklindeki günlük kullanımdan çok farklıdır. Allah’ın bir şeye yemin etmesi, o şeyin önemini, değerini ve insanın dikkatini oraya yönlendirmeyi ifade eder.

Yani mesele sadece “Allah neyin üzerine yemin etti?” sorusunun cevabını bulmak değil; aynı zamanda “Bize neden o şeylere dikkat etmemiz söylendi?” sorusunu anlamaktır.

Kur’an’da Allah Teala’nın Üzerine Yemin Ettiği Şeyler

Kur’an-ı Kerim’de Allah Teala birçok farklı şey üzerine yemin etmiştir. Bunlar arasında gökyüzü, güneş, ay, gece, gündüz, yıldızlar, zaman, kalem, incir, zeytin, kuşluk vakti ve insanın nefsi gibi yaratılmışlar bulunur.

Bunu ilk duyduğumda aklımdan şöyle bir düşünce geçmişti:

“Biz insanlar bir arkadaşımıza söz verirken bile bazen en değerli gördüğümüz şeyi kullanıyoruz. ‘Annemin üzerine yemin ederim’, ‘Çocuğumun üzerine yemin ederim’ diyoruz. Demek ki insanın dikkat çekmek istediği yerde en değerli gördüğü şeyleri anması tesadüf değil.”

Elbette Allah’ın yemini, insanın yeminiyle kıyaslanamaz. Çünkü Allah her şeyin yaratıcısıdır. Ancak bu yeminlerde bizim için bir mesaj vardır: “Bak, burada üzerinde düşünmen gereken önemli bir şey var.”

Zamanın Üzerine Edilen Yemin: Asr Suresi

Belki de en çok bilinenlerden biri zaman üzerine edilen yemindir.

“Asra yemin olsun…” ifadesiyle başlayan Asr Suresi, insanın zaman karşısındaki durumunu anlatır.

Zaman çok ilginç bir şeydir. Hepimizin cebinde saat var ama hiç kimsenin fazladan bir dakikası yok.

İzmir’de sabah işe yetişmeye çalışan bir insan düşünün. Alarm çalar.

İç ses:

“Beş dakika daha uyuyayım.”

Beş dakika geçer.

“Bir beş dakika daha…”

Sonra yataktan fırlayıp evin içinde olimpiyat koşucusu gibi dolaşır.

Anahtar nerede?

Telefon nerede?

Çorap neden tek?

İşte insanın zamanla imtihanı böyle başlıyor.

Asr Suresi bize zamanın ne kadar değerli olduğunu hatırlatır. Çünkü kaybettiğimiz para tekrar kazanılabilir, kaybettiğimiz eşya bulunabilir ama geçen zaman geri gelmez.

Güneş, Ay ve Gece Üzerine Yeminler

Kur’an’da güneş ve ay gibi büyük yaratılış delilleri üzerine de yemin edilmiştir. İnsan bazen günlük koşuşturmanın içinde gökyüzüne bakmayı bile unutuyor.

Ben mesela bazı günler o kadar yoğun oluyorum ki telefon şarjım yüzde 5’e düşünce hayatımın sonuna gelmişim gibi hissediyorum.

Ama gökyüzündeki güneş milyarlarca yıldır görevini yapıyor.

Hiç sabah olup da güneşin:

“Bugün biraz geç doğsam mı acaba? Dün çok yoruldum.”

dediğini görmedik.

Ay da gece görevini sürdürüyor.

Biz ise bazen bir mesajımıza cevap gelmeyince dünyadaki düzen bozulmuş gibi hissediyoruz.

Arkadaşım mesajıma üç saat cevap vermediğinde:

“Kesin bana kızdı.”

diye düşünürüm.

Sonra öğrenirim ki telefonu sessizde kalmış.

İnsan zihni gerçekten ilginç. Güneş sistemini anlamaya çalışıyor ama kendi arkadaşının neden mesaj atmadığını çözemiyor.

Gece ve Gündüzün Üzerine Yemin Edilmesinin Anlamı

Gece ve gündüz, Kur’an’da dikkat çekilen önemli yaratılış işaretlerindendir. Çünkü bu iki kavram insan hayatının düzenini oluşturur.

Gece dinlenmeyi, gündüz çalışmayı ve hareket etmeyi hatırlatır.

Ama modern insanın geceyle ilişkisi biraz karışık.

Eskiden gece:

“Uyku zamanı.”

demekti.

Şimdi gece:

“Bir bölüm daha izleyeyim.”

demek.

Saat 02.30’da hâlâ telefon ekranına bakan insanın iç sesi:

“Yarın erken kalkacağım.”

Saat 03.00:

“Artık geç oldu, bari biraz daha bakayım.”

Bu noktada insan kendisiyle küçük bir mücadele içine giriyor.

Kur’an’daki bu yeminler aslında bize hayatın doğal dengesini hatırlatıyor.

Kalem Üzerine Edilen Yemin ve Bilginin Değeri

Allah Teala’nın kalem üzerine de yemin ettiği görülür. Kalem, insanlık tarihinde bilginin, öğrenmenin ve aktarımın sembollerinden biridir.

Bir kalem bazen sadece mürekkep bırakan küçük bir araç gibi görünür ama onunla tarih yazılır, fikirler aktarılır, insanlar birbirine ulaşır.

Bugün elimizde bilgisayarlar, telefonlar, gelişmiş teknolojiler var ama kalemin temsil ettiği anlam hâlâ değişmedi.

Bir insanın yazdığı güzel bir cümle bazen yıllar boyunca yaşamaya devam eder.

Tabii benim yazdığım alışveriş listesinin ömrü biraz daha kısa.

Geçen gün markete gitmeden liste hazırladım:

Ekmek

Süt

Yumurta

Peynir

Markete gittim.

Eve geldim.

Ekmek, süt, yumurta, peynir dışında her şeyi almışım.

Kalemin gücü büyük ama yazanı da biraz dikkatli seçmek gerekiyor.

İncir ve Zeytin Üzerine Yemin: Bereketin İşaretleri

Tin Suresi’nde incir ve zeytin üzerine yemin edilir. Bu iki nimet, insanlık tarihinde önemli yere sahip olan, bereketi ve faydasıyla bilinen yiyeceklerdir.

İnsan bazen büyük mucizeleri ararken küçük nimetleri fark etmeyi unutuyor.

Mesela sofraya gelen zeytine bakıyoruz:

“Normal bir zeytin.”

Ama biraz düşününce toprağın, suyun, güneşin ve uzun bir sürecin sonucu olduğunu fark ediyoruz.

Ben bazen kahvaltıda zeytini öylesine yerken annemin sesi aklıma gelir:

“Yemeğini düzgün ye, kıymetini bil.”

Anneler bu konuda dünyanın en eski yaşam koçları olabilir.

Ücret yok.

Randevu yok.

Ama tavsiye sürekli var.

Allahu Teala Neyin Üzerine Yemin Etmiştir? Sorusunun Asıl Cevabı

Bu sorunun cevabı sadece bir liste değildir.

“Allahu Teala neyin üzerine yemin etmiştir?” diye sorduğumuzda aslında Kur’an bize şunu gösterir:

Yaratılan her şey, üzerinde düşünülmeye değer bir işarettir.

Gökyüzü bir işarettir.

Zaman bir işarettir.

Gece ve gündüz bir işarettir.

İnsan kendi nefsiyle bile düşünmesi gereken bir varlıktır.

Bazen hayatın hızından dolayı etrafımızdaki güzellikleri fark etmiyoruz. Sabah işe giderken gördüğümüz güneşi, akşam eve dönerken baktığımız gökyüzünü, soframızdaki nimeti sıradanlaştırıyoruz.

Oysa Kur’an’daki yeminler bize “Dur ve bak” mesajı verir.

Günlük Hayatta İlahi İşaretleri Fark Etmek

Belki bugün herkes büyük cevaplar arıyor.

“Hayatın anlamı nedir?”

“Başarı nasıl gelir?”

“Mutluluk nerede?”

Bunların peşinde koşarken bazen çok basit şeyleri kaçırıyoruz.

Bir dostla edilen samimi sohbet…

Bir annenin yaptığı yemek…

Sabah içilen sıcak çay…

Gökyüzüne bakıp birkaç saniye durmak…

Bunların hepsi insanın kendisini toparlamasına yardımcı olan küçük anlardır.

Ben kendi adıma bazen çok düşünüyorum. Hatta bazen gereğinden fazla düşünüyorum.

Bir arkadaşım bana:

“Sen çayı içerken bile hayat analizi yapıyorsun.”

demişti.

Haklı olabilir.

Çünkü bazen insanın en büyük yolculuğu dışarıya değil, kendi içine yaptığı yolculuktur.

“Allahu Teala neyin üzerine yemin etmiştir” konusunu beğendiyseniz Gusa sayfamızdaki diğer makalelerimize de göz atmanızı öneririz.

Sonuç: Yemin Edilen Her Şey Bir Hatırlatmadır

Allahu Teala’nın Kur’an’da üzerine yemin ettiği şeyler, insanlara değerli mesajlar taşır. Bu yeminler, yaratılmışların önemini ve üzerlerinde düşünülmesi gereken hikmetleri gösterir.

Zamanın kıymetini bilmek, gökyüzüne bakıp yaratılışı düşünmek, nimetlerin farkına varmak ve insanın kendi iç dünyasını sorgulaması bu mesajların temel noktalarındandır.

Belki bugün Kordon’da yürürken, balkonda otururken veya sabah işe giderken bir an durup gökyüzüne bakmak gerekiyor.

Çünkü bazen en büyük cevaplar, en sessiz anlarda karşımıza çıkar.

Ve belki de insanın kendine sorması gereken en güzel sorulardan biri şudur:

“Bana gösterilen bu kadar işaretin arasında ben gerçekten ne kadar dikkat ediyorum?”