Kategori: Makaleler

Geçmişi anlamanın bugünü yorumlamadaki rolü çoğu zaman bir metafor değil, doğrudan bir düşünme biçimidir; “ark” kavramı da tam bu kesişimde, hem anlatı hem de tarihsel bellek olarak karşımıza çıkar. Ark Kavramının Kökeni ve Mitolojik Zemin Mezopotamya Tufan Anlatıları Ark, en temel anlamıyla “büyük bir felaketten kurtuluşu sağlayan gemi” anlatısıdır. Ancak bu basit tanım, binlerce yıl boyunca farklı toplumların kolektif hafızasında şekillenen çok katmanlı bir hikâyeyi gizler. En eski örnekler Mezopotamya’ya, özellikle Sümer ve Akad geleneğine dayanır. Gilgameş Destanı’nda Utnapiştim’in hikâyesi, tufan mitlerinin en eski yazılı örneklerinden biridir. Metinde geçen şu ifade, felaketin evrenselliğini vurgular: “Tanrılar bir tufan göndermeye karar verdi.”…

30 numara iplik ne anlama gelir? Toplumsal cinsiyet, emek ve gündelik hayatın görünmeyen katmanları Önerdiğimiz İçerik: Donuk köfte direk pişirilir mi ? İstanbul’da yaşayan 29 yaşında biri olarak, sabahları işe giderken metrobüste, tramvayda ya da kalabalık bir sokakta yürürken bazı kelimelerin gündelik hayatla nasıl iç içe geçtiğini daha fazla fark eder oldum. “30 numara iplik ne anlama gelir?” gibi teknik bir soru bile, sadece tekstil üretiminin bir detayı olmaktan çıkıp, emek ilişkilerine, toplumsal cinsiyete ve sosyal adalete uzanan bir hikâyeye dönüşebiliyor. Bu yazıda, “30 numara iplik ne anlama gelir?” sorusunu sadece teknik bir tanım olarak değil, aynı zamanda İstanbul’un üretim…

Merhaba sevgili okurlar, Gusa ile birlikte Biyoteknoloji nedir kısa tanım konusuna yakından bakıyoruz. Biyoteknoloji Nedir? Kısa Tanımın Ötesinde Bir Düşünce Alanı Bir laboratuvarın cam duvarları ardında, mikroskop altındaki hücrelerin sessiz hareketi izlenirken şu soru zihni zorlar: “Yaşamı yalnızca gözlemleyen biri miyiz, yoksa onu yeniden yazan bir özne mi olduk?” Bu soru ilk bakışta teknik bir merak gibi görünse de aslında etik, epistemolojik ve ontolojik katmanlarıyla felsefenin tam merkezine açılır. Biyoteknoloji, en kısa tanımıyla canlı organizmaları veya onların sistemlerini kullanarak insan yararına ürün ve süreçler geliştiren bilimsel-teknolojik alandır. Ancak bu tanım, meselenin yalnızca yüzeyidir; çünkü biyoteknoloji, aynı zamanda yaşamın ne olduğu,…

Sayının Sessiz Düzeni: 8’e Tam Bölünen Üç Basamaklı Sayıların Ardındaki Düşünce Evreni Bir insan, sabahın erken saatlerinde bir deftere üç basamaklı sayılar yazarken aslında ne yapmaktadır? Bir hesap mı yürütür, yoksa evrenin düzenine dair görünmez bir sezgiyle mi temas kurar? Matematiksel bir kuralın—örneğin 8’e tam bölünebilme şartının—basit bir işlem gibi görünmesine rağmen, onun arkasında yatan “neden” sorusu, etik, epistemoloji ve ontoloji arasında gidip gelen derin bir tartışmaya kapı aralar. Bir sayı dizisi düşünün: 100 ile 999 arasında, 8’e tam bölünen tüm sayılar. Bu dizinin kendisi yalnızca bir matematiksel gerçeklik midir, yoksa insan zihninin düzen arayışının bir yansıması mı? Bilginin doğası,…

Bir insanın “yanlış” yaptığını ne zaman, hangi gerekçeyle ve hangi otorite adına söylediğimizi hiç düşündük mü? Bir sokakta hız sınırını aşan sürücüye kesilen ceza, yalnızca bir kural ihlali midir, yoksa toplumun ortak yaşam alanını korumaya yönelik daha derin bir ahlaki ve epistemik iddianın görünür hâli mi? Belki de mesele, cezanın kendisinden çok, “cezayı meşru kılan bilginin nasıl üretildiği” ve “adaletin hangi ontolojik zeminde kurulduğu” sorusudur. İdari para cezası, ilk bakışta basit bir hukuk tekniği gibi görünür: devletin, yargı süreci gerekmeksizin belirli idari ihlallere karşı uyguladığı parasal yaptırım. Ancak felsefi bir mercekten bakıldığında bu kavram, etik sorumluluk, bilgi üretimi ve varlık…

Sertleşme Sorunu ve Vitamin Eksikliği: Gerçekten Her Şey “Eksik Bir Vitaminde” mi Bitiyor? Şunları da İnceleyin: Hangi kanser vücutta ağrı yapar ? Değerli Gusa okurları, bu makalemizde “Hangi vitamin eksikliği sertleşmeyi engeller” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik. Sosyal medyada biraz dolaşan herkes şu tabloyu bilir: Birisi çıkıyor, “D vitamini eksikmiş, ondanmış”, bir diğeri “B12 düşükse geçmiş olsun”, bir başkası da işi direkt çinko kapsülüne bağlayıp konuyu kapatıyor. Sanki insan bedeni Excel tablosu; bir hücre boş kaldı mı tüm sistem çöküyor. Gerçek şu ki konu bu kadar tek çizgili değil. Ama şu da var: bazı vitamin eksikliklerini tamamen küçümsemek de…

Edebiyatta “7 Sanat” ve Siyaset Biliminin Görme Biçimleri: Güç, Anlatı ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Okuma Bugün Edebiyatta 7 sanat nedir hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Gusa ile birlikte bakıyoruz. Toplumsal düzeni anlamaya çalışan bir bakış açısından edebiyat, yalnızca estetik bir üretim alanı değil; aynı zamanda iktidarın, kurumların ve ideolojilerin görünmez biçimlerde dolaşıma girdiği bir düşünsel laboratuvardır. “Edebiyatta 7 sanat” ifadesi, teknik bir sınıflandırmadan ziyade, anlatının çok katmanlı yapısını çözümlemeye yönelik bir metafor olarak ele alınabilir. Dil, kurgu, karakter inşası, tema, üslup, ritim ve imge gibi unsurlar, yalnızca edebi metnin içsel estetiğini değil; aynı zamanda siyasal olanın toplumsal bilinçte…

Yiyecek Kalıcı Bir İsim Mi? Bilimsel Bir Mercekten Eskişehir’de yaşayan ve üniversitede araştırma görevinde bulunan biri olarak, “Yiyecek kalıcı bir isim mi?” sorusu aklımı hep meşgul etmiştir. Bu soru, dilin hafıza ile ilişkisini ve kültürel kodları anlamak için oldukça ilginç bir pencere açıyor. Günlük hayatımızda yiyecekleri adlandırırken, çoğu zaman farkında olmadan beynimize kalıcı bir kayıt bırakıyoruz. Peki bu gerçekten bilimsel olarak nasıl açıklanabilir? Çocukluğumu hatırlıyorum, babam pazardan aldığı elmaların her biri için farklı isimler takardı. “Tatlı elma”, “ekşi elma” gibi basit adlar, sadece meyveyi tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda damak tadımı ve o anki deneyimimi de kodlardı. Bu gözlem, yiyecek adlarının…